Laboratorium Opowieści

Laboratorium Opowieści

potrzeba
Każde niecodzienne zdarzenie, wspomnienie, anegdota, rodzinna legenda, historia człowieka, budynku, dzielnicy, których nie opowiemy albo które opowiemy nieudolnie, giną bezpowrotnie. Wszystkie te prywatne narracje, osobiste fikcje, zdawkowe impresje i obiektywne relacje budują tożsamość społeczności, gwarantują autentyzm komunikacji między ludźmi, pokoleniami czy kulturami. Bez nich, bez opowieści, nasza kultura materialna okazuje się nietrwała i, w ostatecznym rachunku, bezproduktywna.

Dlatego chcemy opowiedzieć światu nasze miejsca, odkryć ich tajemnice, poznać przeszłość, zrozumieć teraźniejszość. Dać im na przyszłość siłę atrakcyjnej, unikalnej opowieści. Chcielibyśmy zaszczepić w mieszkańcach naszego regionu powszechną potrzebę opowiadania, uważnie wysłuchać, co mamy sobie nawzajem do powiedzenia, a ostatecznie – stworzyć autentyczne, unikalne mitologie miast, rdzenne legendy dzielnic, miasteczek i miejscowości.

narzędzia
Już w pierwszej połowie 2013 roku rozpoczniemy we Wrocławiu budowanie Laboratorium Opowieści. Pod tą nazwą kryje się pilotażowy, długofalowy, kompleksowy program artystyczny i edukacyjny na rzecz odnowy kultury opowiadania, której wartość polega na pogłębianiu relacji społecznych poprzez wymianę doświadczeń egzystencjalnych i ekspresję indywidualnej oraz kolektywnej kreatywności.
Polem eksperymentu będzie próba opowiedzenia Wrocławia i regionu za pomocą prywatnych narracji: dzięki wspomnieniom, anegdotom, rodzinnym legendom, historiom ludzi, budynków, dzielnic – zebranym i przetworzonym na bazę opowieści, źródło inspiracji i adaptacji dla artystów sceny, filmu, sztuk plastycznych.

sposób
W stworzonej specjalnie na potrzeby LO redakcji będziemy zbierać, „wydobywać”, systematyzować i rozbudowywać opowieści, opracowywać je i wypuszczać w świat w postaci tekstów, spektakli, przetwarzać na warsztatach i konkursach, utrwalać cyfrowo. Będziemy współpracować z pisarzami i opowiadaczami oraz szkołami, teatrami, bibliotekami, instytucjami historycznymi i kulturalnymi Dolnego Śląska.
Zbudujemy redakcję, centrum odzyskiwania miasta. Zatrudnione przez nas osoby będą przeglądać archiwa, zbierać i nagrywać opowieści wrocławian, pisać własne reportaże i literackie impresje.

Uruchomimy cykliczne warsztaty opowiadania, podczas których zawodowi opowiadacze będą przekazywać wiedzę na temat zapomnianej sztuki dzielenia się żywą opowieścią. Stworzymy pracownię literacką, która poprowadzi warsztaty dla osób pragnących rozwijać talent pisarski. Do archiwów miejskich i do zgłaszających się na nasz apel wrocławian – wyślemy reporterów, ogłosimy konkursy dla blogerów, uruchomimy Telefon Opowieści oraz Skrzynkę na Twoją Historię, do której będzie można wrzucać własne prace narracyjne w dowolnej formie. Stworzymy i będziemy stale moderować strony społecznościowe poświęcone wrocławskim opowieściom (na FB, G+, YT i Twitterze) i kanały komunikacji na żywo (GG, GoogleTalk, Skype). Zorganizujemy cykliczne slamy audiowizualne, aby zintegrować lokalne środowiska literackie, filmowe i plastyczne. Zaproponujemy autorskie programy zajęć dodatkowych w szkołach podstawowych i gimnazjach, których efektem będą opowieści powstające z perspektywy dziecka.

upowszechnianie
Wszystkie materiały i utwory powstałe w pracach LO poddane będą wszelkim dostępnym technikom upowszechniania. Opracowane opowieści będziemy proponować mediom publicznym i komercyjnym, publikować we własnym zakresie, umożliwimy ich darmowe (ale niepozbawione zobowiązań) pobieranie ze stron internetowych i z interaktywnych map Wrocławia poprzez aplikacje mobilne na telefony i tablety. Będziemy je za darmo (na podstawie umów o współpracy) udostępniać szkołom, teatrom, wydawnictwom niekomercyjnym i organizacjom pozarządowym. Całość materiału zostanie przygotowana bez wad prawnych, z możliwością przeniesienia praw bez ograniczeń czasowych i terytorialnych oraz swobodnego udostępniania w domenie publicznej.

kulminacje
Coroczne kulminacje prac LO świętować będziemy jako oddzielny wątek Międzynarodowego Festiwalu Opowiadania (pierwszy tydzień października), w trakcie którego zaprezentujemy najważniejsze osiągnięcia Laboratorium i przedstawimy efekty warsztatów, działań edukacyjnych, dyskusji i badań archiwalnych.
Pogranicze literatury, filmu i sztuk wizualnych stanie się natomiast tematem cyklicznego wydarzenia pod nazwą ADAPTACJE, które będzie przestrzenią rozmowy o otwieraniu literatury na film, komiks, teatr i muzykę. Będziemy chcieli na nim pokazać, jak nośną i wielowątkową inspiracją artystyczną może być opowieść.

możliwości
Wrocławskie Laboratorium Opowieści ma charakter pilotażowy, chcemy, by było polem eksperymentu zakrojonego na szerszą skalę. Nasze doświadczenie może się stać podstawą uniwersalnego, wieloletniego programu „odzyskiwania opowieści”, przebudowującego i definiującego na nowo społeczny status literatury, która jakiś czas temu w znacznej mierze zerwała kulturową więź z egzystencjalnymi potrzebami współczesnych, amputując sobie w ten sposób swoje najbardziej unikalne atuty.
Zamiast narzekać na „spadek czytelnictwa”, spróbujmy jeszcze raz odwrócić wektor opowieści i wywieść ją ponownie z potrzeby wyrażania indywidualnych doświadczeń, z dążenia do zapisania zbiorowych mitów; taki eksperymentalny powrót do źródeł może pomóc nam udowodnić, że „uczestnictwo w kulturze” to nie tylko urzędowa formuła, ale głębszy, atrakcyjniejszy, ponadczasowy pomysł na życie.

jak się przyłączyć
Jeszcze w styczniu 2013 roku ogłosimy pierwsze konkursy otwarte. Tymczasem propozycje tematów dla naszego zespołu, zgłoszenia osób, z którymi powinniśmy porozmawiać, miejsc, które trzeba opisać oraz gotowe materiały literackie, dziennikarskie, graficzne, filmowe, fotograficzne można na bieżąco przysyłać pod adresem laboratorium@opowiesci.org.
Odpowiemy na każdy list.